Boerderij: Beschikbaarheid NCD-vaccins alarmerend slecht

09-04-2026

Het zeer besmettelijke Newcastle Disease (NCD, ook wel pseudovogelpest genoemd) waart rond op zo’n 500 kilometer van de Nederlandse grens. Pluimveehouders en veterinair specialisten spreken afzonderlijk van elkaar van een zorgwekkende situatie. Daarbij is de beschikbaarheid van vaccins een issue.

 
Laatst bijgewerkt:
 
 

In de Duitse deelstaten Brandenburg en Beieren is sinds 20 februari meer dan 50 keer Newcastle Disease (NCD) uitgebroken. Het Friedrich-Loeffler-Institut (FLI) raamt het aantal getroffen stuks pluimvee op meer dan 2 miljoen. Deze dieren zijn gestorven aan NCD of zijn uit voorzorg geruimd.

Volgens Sjaak de Wit, hoogleraar Integrale Pluimveegezondheidszorg aan de Universiteit Utrecht en pluimveedierenarts en senior onderzoeker bij Royal GD, is er in Nederland nog geen reden tot paniek. “De situatie is zorgelijk. NCD is een 100% dodelijke ziekte bij ongevaccineerde kippen. We hebben al voldoende gedoe met vogelgriep, dus we kunnen dit er nu niet bij hebben. Een vrachtwagen met besmette kippen, mest of eiertrays kan al voldoende zijn om de ziekte vanuit Duitsland hiernaartoe te halen. Niets doen is dan ook geen optie.”

Aanpassen vaccinatieschema’s

 

Pluimveedierenarts Rob Vriens van adVee Dierenartsen ziet dat de basisbescherming tegen NCD in ons land op peil is, zeker bij leggende dieren. Bij vleeskuikens is dat een ander verhaal. “Bij vleeskuikens gaat het niet goedkomen. Eén keer vaccineren moet twee of drie keer worden, entreacties ten spijt. Alles is beter dan NCD, want dan heb je pas echt een groot probleem. Het is in ons gezamenlijk belang dat de bescherming op een hoger niveau komt.”

 

De Wit noemt ook het aanpassen en opschalen van vaccinatieschema’s als een van de knoppen waaraan gedraaid kan worden. “De basisvaccinatie bij vleeskuikens is niet toereikend tegen de hoge NCD-velddruk. Maar het is een basis om met de tweede enting te kunnen beginnen. We bespreken de mogelijkheden om vleeskuikens tijdelijk twee keer of met twee soorten vaccins te vaccineren.”

Polen en Duitsland kopen massaal vaccins op

 

Met het tijdelijk opschalen van de vaccinatieschema’s doemt meteen een probleem op met de beschikbaarheid van NCD-vaccins. Die laat op dit moment te wensen over. Ze worden massaal opgekocht door Polen en Duitsland en ook andere landen willen extra vaccins. “De beschikbaarheid van vaccins is alarmerend slecht”, aldus De Wit.

Rogier van Leeuwen, dierenarts en business unit manager bij Ceva Santé Animale, onderschrijft dat. “In Duitsland is de vraag naar levende NCD-vaccins en ook die naar het vectorvaccin Vectormune-ND de afgelopen tijd omhooggeschoten. Dat resulteerde in een tekort aan levende NCD-vaccins in Nederland. Dat tekort is van tijdelijke aard. De productie van levende NCD-vaccins is na de uitbraken in Polen al opgeschaald. Er is voldoende vectorvaccin op voorraad om snel op te schalen”, aldus Van Leeuwen. Hij verwacht dat er over een paar maanden weer voldoende NCD-vaccins beschikbaar zijn. Tot die tijd is het hopen dat NCD aan Nederland voorbijgaat.


Een tekort aan vaccins is niet iets wat we willen


Erik de Jonge, namens brancheorganisatie Avined verantwoordelijk voor pluimveegezondheid, maakt zich ook zorgen over de beschikbaarheid van NCD-vaccins. “Een tekort aan vaccins is niet iets wat we willen. We inventariseren wat er beschikbaar is en overleggen met het ministerie over de situatie. We zitten bovenop bioveiligheid en communiceren breed over voorschriften. We staan in overleg met alle betrokken partijen. We ondernemen actie als het nodig is.”

 
 
 

Inloggen op de ledenportal