Rik Kievitsbosch (37) nam de afgelopen jaren stapsgewijs het ouderlijk bedrijf over. De huidige eiermarkt is een flinke steun in de rug voor de ondernemer.

Vogelgriep. Het is het lot uit de loterij dat je als pluimveehouder niet wil trekken. Net als zijn collega-ondernemers in de sector is ook Rik Kievitsbosch in het Overijsselse Raalte duidelijk op zijn hoede voor de ziekte. Hij doet alles wat in zijn macht ligt om een besmetting te voorkomen. Het pluimveegedeelte op zijn bedrijf is – voor zover mogelijk – hermetisch afgesloten.

Kievitsbosch houdt vrije-uitloopkippen (Beter Leven 2 sterren) en scharrelhennen (Beter Leven 1 ster). Hij werkt met twee leeftijden. In februari heeft hij net weer 12.000 jonge scharrelhennen gekregen. De hennen komen bij een Friese opfokker vandaan. Slechts een paar weken na het overplaatsen van de hennen wordt in de omgeving van het opfokbedrijf vogelgriep geconstateerd. Dat bedrijf ligt weliswaar net buiten de 10-kilometerzone, maar Kievitsbosch is zich ervan bewust dat het allemaal ook anders had kunnen uitpakken. Hij kent de verhalen van legpluimveehouders die vanwege vervoersverboden wekenlang op nieuwe hennen moeten wachten. “We hebben geluk gehad.”

Kievitsbosch kijkt met een goed gevoel terug op de vorige ronde in de stal met 12.000 Beter Leven 1 ster scharrelhennen. “We hebben technisch goed gedraaid. De hennen zijn weggegaan op 101 weken leeftijd. Het legpercentage piekte op 98% en we hadden weinig buitennesteieren.”

 

Sector in de ban van vogelgriep

De pluimveesector is al maanden in de ban van vogelgriep. Uitbraken in Nederland én in de rest van Europa hebben grote gaten geslagen in het leghennenbestand en zorgen voor veel leed op individuele bedrijven. Tegelijk zorgt vogelgriep ook voor financiële voorspoed. Het aanbod van eieren is krap en de prijzen zijn dit voorjaar opgelopen tot recordhoogtes. Legpluimveehouders die gevrijwaard blijven van de ziekte profiteren mee van de hoogconjunctuur. “Het is bizar. Voorheen moesten we het echt hebben van Pasen en van kerst en werkten we ’s zomers soms onder de kostprijs”, aldus Kievitsbosch.

De ondernemer profiteert mee van de huidige eiermarkt. De bruine eieren van de 25.000 vrije-uitloophennen op het bedrijf worden uitbetaald op basis van de NOP-richtprijs, met daarbij een toeslag voor de vrije-uitloopstatus. “Daarbij zijn afslagen meegenomen voor Beter Leven 2 sterren en Blije Kip Eieren”, aldus Kievitsbosch.

De ondernemer laat zich niet gek maken door de opbrengstprijzen van dit moment. Als leghennenhouder was hij jarenlang gewend om tegen minimale marges te produceren, terwijl de risico’s onevenredig groot waren. Hij houdt er rekening mee dat de prijzen vroeg of laat ook weer gaan zakken.

 

Kritisch over DGF-heffing

 

Geen enkele deelsector in de pluimveehouderij is veilig voor vogelgriep, zo is de afgelopen jaren wel gebleken. Kievitsbosch vindt dat er weleens kritisch mag worden gekeken naar de verdeling van de heffingen aan het Diergezondheidsfonds (DGF). “Ik vind de hoogte van de heffing voor pluimveehouders met vrije-uitloopkippen niet in verhouding staan tot de heffingen die andere ondernemers moeten afstaan.”

Kievitsbosch is ook kritisch wat betreft de verplichte (drinkwater)vaccinatie tegen salmonella bij leghennen. “Dat gaat het probleem niet oplossen, terwijl we wel met extra kosten worden geconfronteerd”, zo stelt hij. Volgens de ondernemer is de salmonelladruk onder meer opgelopen door de restricties op het gebied van ongediertebestrijding. “Als legpluimveehouder heb je daar steeds minder mogelijkheden toe.”

Nu koppels leghennen steeds ouder worden en mede door de marktomstandigheden van dit moment ook langer blijven zitten, nemen de risico’s op salmonella toe. “Ik besteed veel aandacht aan een goede hygiëne en hoop maar dat materialen en voer vrij zijn van salmonella”, zegt Kievitsbosch. 

 

Scheefgroei tussen bedrijfstakken

Met 50 melkkoeien en 12.000 leghennen waren beide bedrijfstakken ooit gelijkwaardig aan elkaar wat betreft inkomsten. Met 65 melkkoeien en 57.000 leghennen is de pluimveetak intussen een stuk rendabeler. “Ik vind het wel belangrijk dat beide takken zichzelf kunnen bedruipen”, aldus Kievitsbosch.

Beide takken zijn officieel van elkaar gescheiden, met het oog op de risico’s van dierziekten. “Ik wil voorkomen dat een dierziekte ons volledige boerenbedrijf op slot zet. Daarom hebben we er twee bedrijven van gemaakt.”

Kievitsbosch heeft beide bedrijven intussen volledig overgenomen. De overname van het melkveebedrijf werd vorig jaar afgerond. Het pluimveebedrijf stond daarvoor al op zijn naam. De ondernemer geniet van de afwisseling die beide takken met zich meebrengen. “Ik ben niet iemand die de hele dag tussen de kippen wil lopen, maar ik ben ook niet graag hele dagen op het land bezig.”

Na de bedrijfsovernames komt de gunstige marktsituatie voor Kievitsbosch welgelegen. De investeringsruimte benut hij voor een duurzaam verdienmodel. “We willen meerwaarde creëren, zowel met de eieren als de melk. Dat is ook de reden dat we twee jaar geleden hebben geïnvesteerd in wintergartens voor Beter Leven-scharreleieren. Ook hebben we voor PlanetProof-melk gekozen.”

Voorlopig blijft Kievitsbosch zowel witte eieren als bruine eieren leveren. Mogelijk komt daar in de toekomst verandering in. “We willen in de etagestal met één leeftijd blijven werken. Daar rollen sinds 2016 bruine vrij-uitloopeieren en witte scharreleieren van de band. Maar de witte hennen gaan nu verhoudingsgewijs wel steeds wat te vroeg weg.”