De recordprijzen op de eiermarkt brokkelden na Pasen geleidelijk af. Het is de vraag wanneer de dalende trend wordt doorbroken. Van paniek is geen sprake. Marktkenners hebben vertrouwen in een ommekeer.

‘Geen reden tot paniek’

Ondanks de dalende trend van de afgelopen maanden is er op de eiermarkt geen sprake van paniek. “Daar is nog geen reden toe. Je ziet het graag anders, maar we wisten dat dit er een keer aan zat te komen. Het hoge prijsniveau van afgelopen voorjaar was uitzonderlijk. Je weet dat de prijzen vroeg of laat een keer gaan zakken. Een prijsdaling van 70 cent per 100 eieren in week 28 is wel fors. Maar we komen van een heel hoog niveau”, zo zegt Jacco Wisserhof, legpluimveehouder en voorzitter van de kring leghennenhouders van LTO/NOP.

---

De consumptie van eieren bevindt zich nog altijd op een hoog niveau

---

Terwijl de eiermarkt zich begin juli in een flauwe periode bevindt, houdt Wisserhof vertrouwen in een ommekeer. “De consumptie van eieren bevindt zich nog altijd op een hoog niveau. Over een paar weken kan het er weer heel anders uitzien.” Ook Eric Hubers is allerminst somber gesteld. De leghennenhouder en voorzitter van de LTO/NOP-begeleidingscommissie van de NOP-richtprijs predikt realisme. “De paniek is nog niet toegeslagen. De bomen blijven niet tot in de hemel groeien. Voor een periode met een dalende markt zijn er de afgelopen periode nog best goede prijzen betaald. De prijzen van tafeleieren schommelen begin juli tussen 12 en 15 cent. Dat zijn geen prijzen die we normaal halen in de zomermaanden.”

De eiermarkt laat zich lastig voorspellen, aldus Hubers. “De eierprijzen zijn hard gedaald. De verschillen met een paar maanden geleden zijn enorm. Het is spannend om te zien wat er straks gaat gebeuren. Rond week 33 volgt vaak het kantelpunt op de markt.”

Warm weer

Begin juli gaat de eiermarkt door een slappe periode. De vakanties zijn aangebroken en vanwege het warme weer passen consumenten hun boodschappenlijstjes aan. Er worden minder eieren gevraagd en verkocht. Als gevolg van extreme temperaturen zijn er veel eieren blijven staan. De tropische temperaturen hebben ook z’n weerslag op de zittende koppels. Hubers: “De voeropname daalt. Jonge hennen vreten 10 tot 20 gram per dag minder. Wanneer de productie net op gang komt, dan kan dit een negatief effect hebben op de energiebalans en ontwikkeling.”

De bloedhitte heeft in Nederland over het algemeen niet tot extra uitval geleid. Wel is productie op veel bedrijven wat gedaald. Dat geldt ook voor de ei-gewichten.

Spaanse eieren in het schap

In aanloop naar Pasen is er een enorme vraag naar eieren. De markt floreert. In februari en maart signaleren leghennenhouders dat Nederlandse supermarkten (waaronder Albert Heijn) buitenlandse tafeleieren aanbieden. Het gaat onder meer om Spaanse eieren, zo valt te zien op foto’s die rondgaan via berichtendienst WhatsApp. Voor retailers zou een mogelijk tekort aan BLk-eieren aanleiding zijn geweest om deels op buitenlandse eieren over te gaan. Onder leghennenhouders leeft sterk het gevoel dat juist de oplopende inkoopprijzen ten grondslag liggen aan de keuze voor de goedkopere eieren uit het buitenland.

Hoewel de verhalen over de invoer van buitenlandse eieren de afgelopen weken wat zijn verstomd, blijft Wisserhof de situatie nauwlettend in de gaten houden, zo laat hij weten. “Nederland is een exporterend land. Dan verwacht je niet dat er buitenlandse eieren in de onderste schappen van Nederlandse supermarkten komen te liggen. Dat steekt een beetje, zeker gezien de gemaakte afspraak met de retail dat Nederlandse tafeleieren met 1 ster Beter Leven de standaard zijn in Nederlandse supermarkten.”

Sinds 2018 hebben de grotere Nederlands supermarkten individueel besloten reguliere scharreleieren zonder keurmerk uit de schappen te weren en enkel nog tafeleieren met minimaal 1, 2 of 3 Beter Leven-sterren te verkopen. Volgens Wisserhof heeft LTO/NOP niet meteen aan de bel getrokken bij de retail. “Het kan een situatie van tijdelijke aard zijn geweest. Pas al er structureel sprake is van buitenlands eieren in onze supermarkten, dan wordt daar wel over gesproken.” Wisserhof wijst erop dat het niet altijd meevalt om de retail te beïnvloeden. “Kijk maar naar de situatie rondom ZED-eieren. De supermarkten zien nog niet de noodzaak om hierop over te schakelen.”

Albert Heijn reageert kort en bondig op vragen van Pluimveehouderij over de verkoop van buitenlandse tafeleieren. “Al onze eigen merk eieren komen uit Nederland, voor de A-merken verwijs ik je naar de leveranciers”, zo laat woordvoerder Pauline van den Brandhof weten.

‘Retail verlaagt morele standaard’

Het aanbieden van buitenlandse tafeleieren is volgens Hubers een voorbeeld van een ‘verlaagde morele standaard bij Nederlandse retailers’. “Supermarkten zetten de afgelopen jaren juist in op meer dierenwelzijn en verduurzaming. Nu de inkooprijzen van eieren te hoog worden gevonden, waait er een andere wind. Dat is een trendbreuk. De retail wil ook nog niet aan ZED-eieren.”

Hubers vraagt zich af wat dit betekent voor de toekomst. “Richting 2040 zijn er afspraken gemaakt binnen het Convenant ‘Stappen naar een dierwaardige veehouderij’. De retail maakt nu een omgekeerde beweging. Het is afwachten hoe de politiek hiernaar kijkt.”

Leghennenhouders hebben volgens Hubers reden om zich door retailers in het pak genaaid te voelen. “We hebben nu nog weinig last gehad van de buitenlandse eieren. De eierprijzen waren goed en zijn nog altijd niet zo slecht. Maar het baart mij zorgen voor de toekomst. We hebben gezien dat in tijden van hoge prijzen en krapte er eieren uit het buitenland worden aangevoerd. Het is lastig wanneer we onze markten daar niet tegen kunnen beschermen.”

Invoer uit Oekraïne punt van zorg

In dat licht bezien is ook de ongelimiteerde invoer van Oekraïense (kooi)eieren voor de langere termijn een punt van zorg, zo geeft Hubers aan. Vanuit zijn rol als vicevoorzitter van de Europese pluimveewerkgroep van Copa-Cogeca voert Hubers in Brussel regelmatig gesprekken over deze heikele kwestie. “Ik heb begrip voor de situatie waarin Oekraïne zich als land bevindt. Maar het kan en mag niet zo zijn dat onze pluimveehouders slachtoffer worden van producten die zomaar vanuit Oekraïne onze kant op komen. Deze producten worden volgens lagere standaarden geproduceerd. Voor het creëren van een gelijk speelveld moeten de eisen omhoog.”

Hubers wijst erop dat bovenmatige invoer van Oekraïense kooi-eieren effect kan hebben op de basisprijs van eieren. “BLk, OKT, en KAT zijn een toegevoegde waarde op de basisprijs. De plussen voor deze eieren zijn maar net aan kostendekkend. Wanneer de basisprijs daalt, dan ondervindt iedereen daarvan de gevolgen.”

‘Markt gebaat bij stabiliteit’

Legpluimveehouders hebben volgens Hubers baat bij een stabiele markt met goede prijzen. De ongekende prijspiek van dit voorjaar brengt ook negatieve gevolgen met zich mee, zo stelt hij. “Het is leuk om een paar weken achter elkaar 20 cent per ei te beuren. Maar intussen gaan kopers op zoek naar goedkopere alternatieven. Dat hebben we in 2015 ook gezien, toen de Verenigde Staten werd geteisterd door vogelgriep. Toen zagen we dat producenten recepturen aanpasten en ei-producten vervingen.”

De hoge prijzen zorgen er bovendien voor dat productie in Spanje en Midden- en Oost-Europa wordt uitgelokt. “Productiebedrijven schalen op.”

Alex Janssen, verkoopleider bij kuikenbroeierij en opfokorganisatie Vepymo, noemt de onderneming Balticovo in Letland als voorbeeld daarvan. Het bedrijf heeft recent € 120 miljoen geïnvesteerd in een kleine 2 miljoen leghennenplaatsen. “In sommige landen wordt in behoorlijk tempo opgeschaald. Het is de vraag of dit soorten bedrijven in het midden en oosten van Europa in de toekomst ook KAT-waardige OKT-eieren kunnen produceren. Daar heb ik nu nog weinig zicht op.”

---

Het is hartje zomer en er wordt nog altijd meer dan 12 cent per ei betaald. Waar hebben we het over?

---

Hoewel de eierprijzen de afgelopen maanden snel zijn gedaald, is Janssen allesbehalve pessimistisch. “Het is hartje zomer en er wordt nog altijd meer dan 12 cent per ei betaald. Waar hebben we het over?” Volgens Janssen is er een goede vraag naar tafeleieren in het hogere segment. “Ik zie de prijzen na de zomer weer aantrekken. Soms komt het kantelpunt eerder dan gedacht. Een paar volle vrachtwagens met eieren meer of minder kunnen veel verschil maken en het sentiment doen keren.”

Hubers en Janssen wijzen op het feit dat vogelgriep een onvoorspelbare factor is en blijft. Hoewel de situatie nu rustig is, kan dat in het najaar zomaar weer veranderen.

Waar en wanneer is prijsbodem gevonden?

Vooralsnog is het deze zomer afwachten waar en wanneer de prijsbodem op de eiermarkt wordt gevonden. De Unie van Pluimvee Producenten (UPP) heeft veel vertrouwen in marktherstel (zie kader). Volgens de producentenorganisatie heeft het sentiment op de markt de afgelopen maanden veel invloed gehad op de aanhoudende prijsdruk.