De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft terecht drie eiproductfabrikanten (Global Food Group, Interovo Egg Group en Wulro) beboet voor overtreding van het kartelverbod. Dat blijkt uit de uitspraak die het College van Beroep voor het Bedrijfsleven (CBB) vandaag in hoger beroep heeft gedaan. De miljoenenboetes die de rechtbank in Rotterdam al had opgelegd, blijven grotendeels in stand.
De bedrijven kregen boetes van €995.000, €15.736.500 en €6.127.000 opgelegd. Het CBB matigde wel een van de opgelegde boetes met 40% omdat er volgens de hoogste rechter sprake was van een “onevenredig hoog boetebedrag”. Het CBB heeft in de openbaar gemaakte uitspraak de verschillende boetebedragen overigens deels weggelaten.
De bedrijven kochten zogenoemde industrie-eieren in bij leghennenhouders. Het gaat om eieren die worden verwerkt tot eiproducten voor bijvoorbeeld sauzenmakers en banketbakkerijen.
Afspraken via WhatsApp
De ACM begon in 2019 een onderzoek naar illegale afspraken over inkoopprijzen. Ze spraken ook af om geen leveranciers - de pluimveehouders - van elkaar over te nemen, ook al was het leveringscontract van de pluimveehouder verlopen. De bedrijven deelden concurrentiegevoelige informatie. De rechtbank in Rotterdam oordeelde dat de afstemming tussen de bedrijven duidelijk gericht was op de beperking van de onderlinge concurrentie, waardoor de verdiensten omhoog gingen, mede ten koste van pluimveehouders.
ACM concludeerde dat de betrokken bedrijven vanaf april 2015 jarenlang de prijzen op elkaar hebben afgestemd. De betrokken directeuren hadden via WhatsApp contact met elkaar. ACM publiceerde een deel van de communicatie tussen de betrokken directeuren, bijvoorbeeld over de prijzen die ze boeren boden. Hierbij gaven ze aan een fractie onder de prijs van de NOP te bieden.
Stichting Eierkartelschade
De fabrikanten hebben onderling inkoopprijzen afgestemd, leveranciers onderling verdeeld en concurrentiegevoelige informatie uitgewisseld. De ACM heeft terecht vastgesteld dat de fabrikanten in staat waren om met hun gedragingen de concurrentie te beperken, omdat zij een sterke positie op de inkoopmarkt voor eieren hadden, zegt het CBB. De rechter is het niet eens met de stelling van de bedrijven dat het ACM-onderzoek gebreken vertoont en dat de bedrijven daardoor in hun verdediging zijn geschaad.
Het gedrag van de eiproductfabrikanten heeft tot claims van de getroffen pluimveebedrijven geleid. De Stichting Eierkartelschade komt op voor de belangen van leghennenhouders in Nederland, België en Duitsland die getroffen zijn door het kartel. De stichting eist compensatie voor de te lage prijzen.
Volgens Stefan Tuininga, die namens de stichting Eierkartelclaim een procedure tegen de drie kartellisten voert voor schadevergoeding aan pluimveehouders, is de uitspraak goed nieuws voor de claim. Het kartel is nu in hoogste instantie bevestigd. "Deze vaststelling van het Cbb is bindend in de schadeclaim, de gedaagden kunnen het kartel in de zaak van de stichting niet meer betwisten." De ACM int de door het Cbb bekrachtigde boetes, het geld vloeit in de staatskas.
