Met de sluiting van Van der Meer in het Friese Dronryp is Nederland zijn enige overgebleven gespecialiseerde slachterij voor uitgelegde leghennen kwijtgeraakt. Bij Van der Meer konden dagelijks 40.000 kippen worden geslacht. Op jaarbasis ging het om zo’n 10 miljoen dieren. Dat is ongeveer de helft van het aantal hennen dat jaarlijks in Nederland wordt vervangen.

De sluiting van Van der Meer heeft als gevolg dat vrijwel alle uitgelegde leghennen in Nederland nu worden geslacht in het buitenland. Een beperkt aantal uitgelegde bruine hennen wordt geslacht door Remkes in Epe. Dit bedrijf is vooral gespecialiseerd in het slachten en verwerken van uitgelegde moederdieren.

Slachterij in Dronryp draaide verlieslatend

Pluimveeslachterij Van der Meer is twee jaar geleden overgenomen door VTM Quality Services. De gebouwen zijn nog in eigendom van familie Van der Meer. VTM is eigenaar van de inventaris en verzorgde de exploitatie. Het bedrijf uit Bunschoten-Spakenburg investeerde na de overname nog in de inventaris, onder meer om halal te kunnen slachten. Volgens Peter Vedder, directeur van VTM, draaide de slachterij in Dronryp verlieslatend. “We zijn geconfronteerd met enorm gestegen grondstofprijzen, met name in het laatste jaar. Daar was niet tegenop te vechten.”

---

In Dronryp werden wekelijks zo’n 200.000 kippen geslacht. Een deel van de productie was gericht op de versmarkt in Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Dat liep volgens Vedder nog wel goed. Het pijnpunt zat volgens hem met name in de afzet buiten Europa. Het gros van de dieren werd als soepkip verscheept richting Afrika. “Onze kostprijs lag fors hoger dan die van concurrenten uit het buitenland. Op deze manier kon de slachterij voor uitgelegde leghennen niet langer voortbestaan.”

Vedder weet nog niet wat er nu met de slachterij in Dronryp gaat gebeuren. “Voorlopig gebeurt er niks. We zijn de opties aan het heroverwegen. Wij gaan daar geen soepkippen meer slachten.”

‘Sluiting kwam als verrassing’

De Nederlandse pluimveesector werd eind augustus opgeschrikt door het nieuws over Van der Meer, zo vertelt Jacco Wisserhof. De voorzitter van de LTO/NOP kring leghennenhouders zag de sluiting van de slachterij niet aankomen. “Het bericht kwam als een verrassing. Aan de ene kant is het jammer dat de slachterij dicht is. We zijn een bestemming kwijt. Maar we zitten niet met onze handen in het haar. Het is niet zo dat de sluiting meteen zorgen baart. We kunnen met onze hennen naar België, Duitsland en Polen”, zegt hij.

De Nederlandse leghennenstapel krimpt. Hennen worden bovendien steeds ouder. De slachterij in Dronryp werd geconfronteerd met oplopende kosten en strenge controles, aldus Wisserhof. “De sluiting is een gevolg van datgene wat er allemaal speelt. Het Belgische Klaasen & Co heeft een concurrent minder en krijgt min of meer een monopoliepositie.”

Handel ziet voldoende opties

Voor Nederlandse pluimveehandelaren die al jarenlang zakendoen met Belgische slachterijen, hoeft de sluiting van de slachterij in Dronryp niet direct grote gevolgen te hebben. Handelaren die hun afzet over meerdere slachterijen in binnen- en buitenland hebben verspreid, beschikken doorgaans over voldoende alternatieve afzetmogelijkheden en zijn daardoor minder afhankelijk van één Nederlandse slachterij.

Het Belgische Klaasen & Co slacht en verwerkt uitgelegde leghennen onder de merknamen Pluvera en Wilki. De firma heeft twee slachterijlocaties, in Ravels en Weelde. In totaal kunnen er dagelijks zo’n 140.000 dieren worden geslacht. Bedrijfsleider Jos Piron laat namens Klaasen & Co weten dat het aanbod van uitgelegde leghennen uit Nederland recent is toegenomen. “De aantallen variëren per week”, aldus Piron. De uitgelegde leghennen worden geslacht, verwerkt en ingevroren. De hele soepkippen worden vervolgens geëxporteerd, hoofdzakelijk naar West-Afrikaanse landen.

Ook Duitse slachterijen sluiten deuren

Het slachten van uitgelegde leghennen is niet alleen in Nederland te duur gebleken. Deze tak van sport staat ook in Duitsland zwaar onder druk. De afgelopen twee jaar sloten twee slachterijen hun deuren. In 2025 ging Buckl in Beieren dicht. De slachterij kwam in april vorig jaar hevig onder vuur te liggen na undercoverbeelden van een dierenrechtenorganisatie. Buckl moest tijdelijk zijn deuren sluiten en kwam die klap niet meer te boven. Ruim een maand later viel definitief het doek voor de slachterij.

Recent ging ook slachterij Geti Wilba in Nedersaksen kopje onder, ongeveer tegelijk met Van der Meer. Het Duitse bedrijf – met vestigingen in Bremervörde en Cuxhaven – kampte eveneens met te hoge productiekosten. Volgens de directie kon het bedrijf de concurrentiestrijd met Poolse slachterijen niet winnen.

Druk op transport naar Polen neemt toe

Nedersaksen kent met de Barnstorfer Geflügelschlachterei Dietrich Menge nu nog een grote gespecialiseerde slachterij voor uitgelegde leghennen. Steeds meer Duitse uitgelegde leghennen worden de laatste jaren in Polen geslacht. Ook vanuit Nederland gaan er al jaren uitgelegde leghennen naar Polen. Diertransporten over lange afstanden liggen onder een vergrootglas. Vanuit Nederland duurt het al snel 12 uur of nog langer voordat de dieren op hun eindbestemming zijn. Tijdens het transport van uitgelegde leghennen is de watervoorziening niet altijd op orde, zo constateerde de NVWA.

 

De hoge dieselkosten hebben ook een negatieve impact op de marges

---

Met de op stapel staande herziening van de Europese Transportverordening is het de verwachting dat diertransporten strenger worden gereguleerd. Wisserhof: “Met het oog op de toekomst staat Polen als eindbestemming onder druk. Een paar jaar geleden gingen er meer hennen vanuit Nederland naar Polen. De hoge dieselkosten hebben ook een negatieve impact op de marges.”

De prijzen van uitgelegde hennen zijn de afgelopen maanden flink gedaald. In februari noteerden witte slachtkippen op de beurs in Barneveld nog € 0,41 per kilo. Inmiddels staat de notering op € 0,05 per kilo. Bruine slachtkippen noteren € 0,10.

Vanaf 1 januari 2027 mogen kippen niet meer aan de poten worden gevangen. “De deadline nadert snel. We hadden graag meer tijd gehad om in te spelen op het verbod. We hebben nu niet veel opties en zoeken naar een goede strategie”, aldus Wisserhof medio september. De ondernemer houdt er rekening mee dat het vangen straks meer tijd in beslag neemt en daardoor ook duurder wordt. “Het is jammer dat uitgelegde leghennen mogelijk een kostenpost worden. Maar uiteindelijk moet je het met de eieren verdienen.”

Eyes on Animals betreurt sluiting

Eyes on Animals is niet blij met de sluiting van de slachterij in Dronryp. “Elk land moet genoeg slachterijen hebben om zijn eigen dieren te slachten. We zijn vooral voorstander van kleine en middelgrote slachterijen. De sluiting van Van der Meer betekent dat veel oude leghennen nu langer op transport moeten over de Poolse grens. We maken ons ernstige zorgen over het welzijn van de dieren tijdens het transport”, aldus Lesley Moffat, directeur van Eyes on Animals.