In heel Nederland geldt vanaf woensdag 28 oktober weer een ophok- en afschermplicht vanwege vogelgriep. Staatssecretaris Silvio Erkens (LVVN) heeft daartoe besloten na drie besmettingen in drie dagen. Ook wordt het landelijke bezoekersverbod voor pluimveebedrijven aangescherpt en geldt een volledig tentoonstellingsverbod voor risicovogels.
De landelijke ophokplicht geldt voor commercieel gehouden vogels, waaronder kippen, kalkoenen en eenden. Zij moeten binnenblijven. Voor hobbyhouders van risicovogels, zoals kippen en watervogels, geldt een afschermplicht. Zij moeten voorkomen dat hun dieren in contact komen met wilde vogels of hun uitwerpselen. Voor commercieel gehouden fazanten, loopvogels en sierwatervogels geldt eveneens een afschermplicht. Ook voor dierentuinen geldt alleen een afschermplicht.
De maatregelen gaan per direct in. De vorige landelijke ophok- en afschermplicht werd op 11 juni van dit jaar opgeheven.
Drie uitbraken in drie dagen
Aanleiding voor de nieuwe maatregelen zijn drie recente uitbraken van hoogpathogene vogelgriep (HPAI). Maandag 26 oktober werd het virus vastgesteld op een leghennenbedrijf in Lutjegast (Gr.). Daar is besloten 45.000 dieren te ruimen. Een dag later volgde een besmetting op een zorgboerderij in Middelie (N.-H.), waar ongeveer 150 kippen worden geruimd.
Woensdag 28 oktober werd opnieuw vogelgriep vastgesteld op een legpluimveebedrijf, ditmaal in Grootegast (Gr.). Daarmee zijn in drie dagen tijd drie besmettingen vastgesteld. Het zijn de eerste uitbraken bij gehouden pluimvee sinds 17 juli.
Ook onder wilde vogels wordt weer vaker vogelgriep aangetroffen. Volgens het ministerie zijn in Nederland zowel levende als dode wilde vogels met het virus gevonden. De najaarstrek is inmiddels op gang gekomen. Daardoor kan het risico op verspreiding onder wilde vogels verder toenemen.
Niet wachten op risicobeoordeling
De Deskundigengroep Dierziekten is gevraagd om een nieuwe risicobeoordeling. Volgens een beslisnota van het ministerie wordt die naar verwachting vrijdag 30 oktober opgesteld. Erkens heeft besloten daar niet op te wachten en nu al extra maatregelen te nemen.
Daarbij speelt mee dat het aantal vogelgriepuitbraken in de afgelopen jaren juist vanaf oktober en november toenam. Het ministerie wil met de maatregelen voorkomen dat het virus opnieuw op pluimveebedrijven terechtkomt.
Erkens erkent in zijn Kamerbrief dat de ophokplicht grote gevolgen heeft voor pluimveehouders met buitenuitloop en voor hobbyhouders. Toch vindt hij de maatregel noodzakelijk om nieuwe besmettingen zoveel mogelijk te voorkomen.
Bezoekersverbod aangescherpt
Naast de ophokplicht wordt ook het landelijke bezoekersverbod voor vogelverblijfplaatsen op commerciële bedrijven aangescherpt. Bezoek is alleen toegestaan als dat noodzakelijk is voor de volksgezondheid, diergezondheid, het dierenwelzijn of de gezondheid van aanwezige personen.
Deze bezoekers moeten zich registreren en het geldende hygiëneprotocol volgen. Voor personeel van het bedrijf blijft toegang volgens het hygiëneprotocol mogelijk. Ook blijven enkele andere bestaande uitzonderingen gelden, waaronder acute noodsituaties.
Verder worden de eerdere uitzonderingen op het tentoonstellingsverbod ingetrokken. Dat betekent dat wedstrijden, tentoonstellingen en keuringen waarbij risicovogels worden samengebracht, niet meer zijn toegestaan. Evenementen met andere vogels blijven wel mogelijk.
Extra aandacht voor bioveiligheid
Erkens roept pluimveehouders op de bioveiligheidsmaatregelen strikt na te leven. Commerciële pluimveehouders zijn verplicht over een bioveiligheidsplan te beschikken. Het ministerie benadrukt dat het voorkomen van contact met wilde vogels en hun uitwerpselen van groot belang is.
Naast de landelijke maatregelen blijven rond besmette bedrijven afzonderlijke beperkingszones gelden. Binnen een straal van tien kilometer gelden onder meer vervoersbeperkingen voor pluimvee, eieren, mest en gebruikt strooisel.
Plan voor verplichte vaccinatie
De staatssecretaris werkt ondertussen met de pluimveesector aan een plan voor verplichte vaccinatie van legpluimvee tegen vogelgriep. Daarbij wordt volgens Erkens nadrukkelijk rekening gehouden met de handelsbelangen van de sector.
Hij wil het plan van aanpak voor het einde van dit jaar naar de Tweede Kamer sturen. De vogelgriepsituatie wordt de komende periode nauwlettend gevolgd. Op basis van nieuwe risicobeoordelingen kunnen aanvullende maatregelen volgen of bestaande maatregelen worden ingetrokken.
Meer informatie over de maatregelen staat op de website van de Rijksoverheid en bij de NVWA.
